Classificatie Italiaanse wijnen

In Italië onderscheiden we vier, algemeen grote categoriën:

Vino da Tavola
De term Vino da Tavola refereert aan gewone wijnen zonder oorsprongsbenaming. Er zijn geen regels voor de productie van deze wijnen. De tafelwijnen zijn meestal blends van verschillende variëteiten.

Op het etiket zijn de volgende vermeldingen verplicht:

  • Flesnummer

  • Vino da Tavola

  • Inhoud in liters

  • Gegevens van de bottelaar

Enkele wijnen met het tavola label zijn:
Borghetto Bianco
Borghetto Rosso

Indicazione Geografica Tipica

Eén van de meest innovatieve aspecten van de nieuwe wet is de invoering van de classificatie IGT . De elementen die kenmerkend zijn voor de IGT-wijnen zijn de aanduiding van het geografische gebied, van de gebruikte basisdruif en van het oogstjaar.

De wijnen moeten voor minstens 85% afkomstig uit het geografische gebied waarvan zij de naam dragen en moeten beantwoorden aan de criteria die zijn opgenomen in de voor iedere IGT afzonderlijke productievoorschriften, zoals:

  • de maximum opbrengst druiven per hectare

  • de maximum opbrengst aan wijn

  • het alcoholgehalte van de wijn

  • de druivensoorten die gebruikt mogen worden

Op het etiket zijn de volgende vermeldingen verplicht:

  • IGT

  • Naam van het gebied

Facultatief zijn onder andere de volgende vermeldingen:

  • Druivensoorten met een maximum van 2 druivensoorten

  • Oogstjaar

Deze regeling stelt wijnmakers in DOC-gebieden in staat om af te wijken van de aldaar heersende DOC-voorschriften en bijvoorbeeld cépagewijnen te maken van inheemse of internationale variëteiten zonder deze onmiddellijk als Vino da Tavola op de markt te moeten brengen. De IGT garandeert in deze de herkomst van de druiven, maar laat de producent een zekere vrijheid in productiemethode.
 

Denominazione di Origine Controllata

Een wijn met een DOC-toekenning staat voor een kwaliteitswijn met een gecontroleerde oorsprongsbenaming. In de productievoorschriften voor deze classificatie zijn de volgende onderdelen opgenomen:

  • omschrijving/afbakening van de productiezone

  • vereiste en toegestane druivenvariëteiten

  • typologie van de bodemgesteldheid

  • maximale druivenopbrengst per wijnstok per hectare en maximale wijnopbrengst om zo overproductie en kwaliteitsverlies van de wijn te voorkomen

  • vinificatietechnieken en rijpingstijd en –wijze

  • karakteristieken van de wijn in kleur, geur en smaak

  • zuurgehalte, minimale alcoholgehalte, eventuele restsuikers

Op het etiket zijn de volgende vermeldingen verplicht:

  • DOC

  • Naam van de productieregio

Facultatief zijn de volgende vermeldingen:

  • Subzones

  • Soort product

  • Productiemethode (bijv. vendemmia tardiva)

  • Extra aanwijzingen op het etiket zoals: Classico - voor wijnen uit het meest oorspronkelijke deel van een productiegebied (denk aan Chianti Classico); Riserva – voor wijnen die een langere wettelijke rijpingstijd hebben gehad; Superiore – voor wijnen met een hoger alcoholgehalte dan hun naamgenoten zonder de toevoeging Superiore. Zowel ‘Riserva’ als ‘Superiore’ impliceren een hogere kwaliteit.

De controle op de naleving van het reglement wordt uitgevoerd door de overkoepelende Consortia, de daartoe bevoegde ministeriële instanties en anti-fraude instellingen.
 

Denominazione di Origine Controllata e Garantita

De ‘G’ achter de Denominazione di Origine Controllata staat voor ‘Garantita’ en garandeert daarmee een zekere superieure kwaliteit van de wijn. In 1980 werd deze benaming ingevoerd en toegekend aan 4 wijnen van superieure kwaliteit uit Piemonte en Toscane: Barolo en Barbaresco,  Brunello di Montalcino en Vino Nobile di Montepulciano. Vandaag telt Italië een 40-tal DOCG’s.

Een DOCG moet aan strengere eisen voldoen dan het reglement voor een DOC voorschrijft. Eén van de belangrijkste verschillen is de opbrengst per hectare die voor een DOCG-wijn lager is dan voor de DOC-classificatie. Daarnaast moet een DOCG minstens een “leertijd” van 5 jaar doormaken als DOC. Nu wordt aan de hand van een proeftechnische test gecontroleerd of de wijn ook daadwerkelijk die karakteristieken heeft ontwikkeld die kenmerkend zijn voor die specifieke DOCG-wijn, en bekeken of de wijn goed in balans is. Indien de wijn aan de gestelde eisen voldoet krijgt de wijn de befaamde DOCG-banderol. Op het etiket zijn de vermeldingen DOCG en het oogstjaar verplicht.